İskân Belgesi: Örnek, Başvuru Şartları ve Kontrol Rehberi

İskân belgesi nedir, neyi gösterir?

İskân, resmî adıyla yapı kullanma izin belgesi, tamamlanan yapının veya izin kapsamındaki tamamlanmış bölümlerinin kullanılmasına ilişkin belgedir. Yapının ruhsat ve eklerine uygunluğu ile kullanılmasında teknik sakınca bulunup bulunmadığı değerlendirilir. Dayanağı 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 30. maddesidir. İngilizce belgelerde aynı kavram için habitation certificate, habitation permit veya occupancy permit ifadeleriyle karşılaşabilirsiniz.

Aşağıdaki formun sağ üst köşesine bakın: belgenin onay tarihi ve numarası, hemen altında sıralanan yapı ruhsatı bilgilerinden ayrıdır. Satıcı “ruhsatı var” dediğinde hangi belgeyi kastettiğini bu ayrımdan başlayarak netleştirin.

Birbirinin yerine geçmeyen dört belge

Yapı ruhsatı

Hangi inşaatın yapılmasına izin verildiğini gösterir; yapının tamamlanmasına ilişkin iskân belgesi değildir.

Yapı kullanma izin belgesi

Hangi yapının veya tamamlanmış bölümlerinin, belgede belirtilen amaçla kullanılmasına izin verildiğini gösterir.

Tapu

Taşınmaz üzerindeki kayıtlı hakkı ve hak sahibini gösterir. Güncel sicil kaydını ayrıca inceleyin; tapu güvenliği rehberi bu kontrolü anlatır.

İkamet izni

Yabancı kişinin Türkiye'de kalış statüsüne ilişkindir. Binanın kullanım izni olan iskânla karıştırılmamalıdır.

Örnek iskân belgesi nasıl okunur?

Bu görsel, rehber için sağlanan eski tarihli boş bir form örneğidir; RedRock'a ait bir taşınmaz için düzenlenmiş belge değildir. Eski para birimi alanları ve yerleşimi, güncel başvuru formu olarak kullanılmamalıdır. Numaralar, hangi bilgiye bakılacağını anlatmak içindir; yeni belgelerde yerleşim farklı olabilir.

A · Belgeyi veren kurum — alan 1

Kurum adını okuyun. Satıcının verdiği kopyadaki iletişim bilgilerine güvenmek yerine kurumun resmî iletişim kanalını bağımsız olarak bulun.

B · Taşınmazın kimliği — alan 2–6

Adres, pafta, ada, parsel ve blok numarasını tapu ve onaylı projeyle karşılaştırın. Benzer sokak adresi tek başına yeterli değildir.

C · Tam veya kısmi izin — alan 7–9

“Kısmi Kullanma İzni” seçeneğini ve kapsanan bağımsız bölümleri inceleyin. Bir blok için verilen izin, bütün sitenin izinli olduğunu göstermez.

D · Belge referansı — alan 10–11

Belgenin onay tarihi ve numarası buradadır. Kurumdan bu bilgileri kendi kaydıyla eşleştirmesini isteyin.

E · Ruhsat geçmişi — alan 12–19

İlk ruhsat, sonraki ruhsatlar ve değişikliklerle ilgili alanlardır. İskânın kendi tarih ve numarasının yerine geçmezler.

F · İzin verilen kullanım ve alan — alan 55–57

“Belge Düzenlenen Kısımla İlgili Özellikler” bölümünü okuyun. Yanındaki bütün yapıya ait toplamları, satın alacağınız dairenin alanı olarak yorumlamayın.

Kapora ödemeden önce iskânı nasıl kontrol edersiniz?

1. Belgenin tamamını isteyin. Malik veya yetkili temsilcisinden, kapsamı belirleyen sayfalar ve eklerle birlikte okunaklı kopyayı alın. Başlığın kırpılmış ekran görüntüsü yeterli değildir.
2. Taşınmazı eşleştirin. Parsel, blok, kullanım amacı ve bağımsız bölüm bilgilerini güncel tapu kaydı ve onaylı planlarla karşılaştırın. Adres veya parsel değişmişse açıklayıcı kayıt isteyin.
3. Düzenleyen kurumdan doğrulayın. Onay tarihi, belge numarası ve taşınmaz bilgileriyle başvurun. Resmî sureti malikin nasıl alabileceğini veya inceleme için nasıl yetki verebileceğini sorun; alıcı adayının her dosyaya izinsiz erişebileceğini varsaymayın.
4. Kapsamı ve sonradan yapılan değişiklikleri inceletin. Yetkin mimar veya mühendis, mevcut yapıyı onaylı projeyle karşılaştırsın. Kapatılmış teras, ek oda veya kullanım değişikliği için ayrı açıklama gerekir.
5. Eksikleri yazılı olarak çözün. Bağımsız avukatınız; eksik izinleri, masraf sorumluluğunu ve tamamlanma koşullarını ödeme taahhüdünden önce değerlendirsin.

Didim Belediyesi'nin e-belediye portalı bulunuyor; belediye sitesi belge doğrulama hizmetine de bağlantı veriyor. Elinizdeki kayıt için hangi hizmetin kullanılacağını belediyeye sorun. İnternette sonuç çıkmaması, belgenin hiç düzenlenmediğini tek başına kanıtlamaz.

Çalışan su veya elektrik sayacı iskân kanıtı değildir. Kanunun 31. maddesinde genel abonelik sınırlaması, geçici 11. maddesinde ise belirli yapılar için koşullu istisnalar vardır. Abonelikten sonuç çıkarmak yerine belgenin kendisini doğrulayın. Kaynak: İmar Kanunu.

Başvurudan önce hangi şartlar sağlanmalı?

Yapının ilgili ruhsat, proje ve teknik koşulları karşılaması gerekir. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 64. maddesinde başvuruya eklenecek teknik veya yapı denetim raporları, gerekli hâllerde enerji kimlik belgesi ve yapı fotoğrafları açıklanır. Kısmi kullanım izninde, tamamlanan bölümlere hizmet veren ortak alanların da kullanılabilir olması gerekir.

Aşağıdaki liste, ruhsatlı olağan bir proje için hazırlık çerçevesidir; her yapıya uygulanacak eksiksiz evrak listesi değildir:

• Malik veya yetkili temsilci: Başvuru, mülkiyet ve taşınmaz bilgilerini hazırlar; kimlik ve temsil belgelerini kurumdan teyit eder.
• Mimar ve teknik ekip: Yapıyı onaylı projelerle karşılaştırır; değişikliklerin yeni onay mı, fiziksel düzeltme mi gerektirdiğini belirler.
• Kapsama giren işlerde yapı denetim kuruluşu: Teknik raporları, iş bitirme belgelerini, kontrol kayıtlarını ve kapanış evrakını hazırlar.
• Malik ve müteahhit: İnşaat dosyasının SGK ilişiksizlik durumunu ve tahakkuk etmiş yükümlülükleri ilgili kurumlarla netleştirir. Müteahhidin borcunun kendiliğinden alıcıya geçtiğini varsaymayın.
• İlgili uzmanlar: Yapıya göre istenen enerji, asansör, yangın güvenliği ve tesisat belgelerini teyit eder.

Didim'in yayımladığı Yapı Kontrol hizmet tablosunda iş bitirme/iskân hizmeti için teknik rapor, iş bitirme tutanağı, son hakediş ve destekleyici kayıtlar sıralanıyor. Evrak toplamadan önce parseliniz için güncel listeyi isteyin. Tabloda vekâleten başvurular için noter onaylı vekâletname isteniyor; kapsamını imzalamadan önce danışmanınızla belirleyin.

Belgeyi yetkili idare düzenler. Pazarlama işletmesi, emlakçı veya müteahhit belediye adına iskân düzenleyemez.

İskân kaç günde çıkar?

İmar Kanunu'nun 30. maddesi, malik başvurularının en geç 30 gün içinde sonuçlandırılmasını öngörür. Bu, tamamlanmamış bir binanın ilk sorudan bir ay sonra iskân alacağı anlamına gelmez. Dosyanın hazırlanması ve proje eksiklerinin giderilmesi, başvurunun karara bağlanmasından ayrı aşamalardır. Kanun metni.

Yerel belgede farklı bir ifade var: Didim'in son hakediş, iş bitirme ve iskânı birlikte ele alan hizmet tablosunda 30 iş günü yazıyor. Bu süre, kanundaki 30 günün yerine geçen bir hüküm veya ölçülmüş yerel ortalama değildir. Dosyanızda hangi işlem süresinin esas alındığını ve başlangıç tarihini müdürlükten teyit edin. Didim hizmet tablosu.

Planlamada dosyanın hazırlanması, idarenin değerlendirmesi ve sonraki tapu/abonelik işlemlerini ayırın. Başvuru alındısını ve eksiklerin yazılı listesini isteyin. Didim için güvenilir ortalama işlem süresini doğrulayamadığımızdan “iki haftada” veya “altı haftada çıkar” diye yerel bir süre sunmuyoruz.

İskân harcı ve diğer masraflar nasıl hesaplanır?

Belediyeye ödenen harç ile yapıyı başvuruya hazır hâle getirme maliyetini ayırın. 2464 sayılı Kanun'un 80/f maddesi yapı kullanma izni harcını düzenler. “İskân masrafı” adıyla istenen her tutar belediye harcı değildir. Bakanlığın harç açıklaması yasal dayanağı gösterir.

Resmî tahakkuklar

Belediyeden güncel tarife veya yasal dayanağı, alan/birim hesabını ve varsa muafiyeti gösteren kalemli tahakkuk isteyin. Ödeme için resmî makbuz alın.

Teknik ve mesleki hizmetler

Gereken rapor, proje değişikliği, tercüme veya temsil hizmetlerini ayrı fiyatlandırın. Bunların mevcut inşaat sözleşmesine zaten dâhil olup olmadığını kontrol edin.

Eksik işler ve düzeltmeler

Tamamlanacak tesisat veya düzeltilecek imalatı ayrı hesaplatın. Uygunluk için gereken işleri kapsamayan düşük bir belge teklifi toplam maliyeti anlatmaz.

Dosyaya bağlı diğer kalemler

SGK ilişiksizlik sorunu, tahakkuk etmiş borç veya ayrı tapu/abonelik giderlerini belirleyin. Açıklamasız toplamı kabul etmek yerine yasal ve sözleşmesel sorumluyu sorun.

Neden 2026 için tek bir tutar vermiyoruz? Belirli bir örnek binaya uygulanabilecek güncel ve eksiksiz Didim tarifesini doğrulayamadık. Başka belediyenin bedelini Didim fiyatı gibi sunmak yanıltıcı olur. Parsel, onaylı kullanım, yapı alanı ve tam/kısmi başvuru bilgileriyle belediyeden tarihli, yazılı döküm isteyin.

Teklifin bütün binaya mı bağımsız bölüme mi ait olduğunu, hangi resmî ödemeleri kapsadığını, teknik işlerin ve vergilerin dâhil olup olmadığını sorun. Başvuru ilerleyemezse hangi tutarlar ödenecek? İnşaat veya satış sözleşmesine göre sorumlu kim? Cevapları yazılı alın.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar ve kapsam

Bu bağımsız bilgilendirme rehberi, belediyenin belge doğrulama hizmeti veya kişiye özel hukuki görüş değildir. Resmî mevzuat ve somut dosya esas alınmalıdır. Kaynak kontrolü: 8 Eylül 2026.

• Bakanlık: 3194 sayılı İmar Kanunu — 30–31. maddeler ve geçici 11. madde; iskân, süreler ve abonelikler.
• Bakanlık: yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi süreçleri — 64. maddeye ilişkin açıklamalar. Bu açıklama belgesi, yerel evrak listelerinin değişmediği garantisi değildir.
• Didim Belediyesi: Yapı Kontrol hizmet standartları — iş bitirme/iskân satırı ve vekâlet notu; güncel şartları müdürlükten teyit edin.
• Bakanlık: kullanım amacı değişikliği ve imarla ilgili harçlar — 2464 sayılı Kanun'un 80. maddesi; 2026 Didim fiyat tarifesi değildir.